Redactie Klugtenkrant: p/a Leidsevaart 229 · 2203 LC NOORDWIJK · Giro 1982912 (t.n.v. Klugtenkrant)

Riet Bierman - van der Klugt


Op 30 november 1929 werd ik als eerste kind geboren. Er zouden er nog 13 volgen! Onze Moe zei voor haar trouwen tegen Pa: Ik ga wel met je trouwen, maar ik wil niet zo veel kinderen als jouw moeder! Opoe Klugt had er negen!! Erg makkelijk was ik niet, ik huilde gauw en toen ik naar de bewaarschool mocht (4 jaar) moest Cobi, mijn zusje van 2 ½ mee omdat ik niet alleen durfde. We werden al vroeg geleerd om mee te helpen, 's morgens voordat de school begon moesten we alvast meel en gist wegbrengen naar de klanten die zelf brood bakten.

Toen onze Piet geboren in 1937 werd lag Opa Hoog doodziek in de bedstee. Dokter Bots vond het beter dat Moe naar het ziekenhuis ging om te bevallen. 24 april is Piet geboren, 3 mei mocht Moe weer naar huis, maar op 2 mei was mijn eerste communie. Tante Mien, zus van Pa, heeft toen bij ons geholpen, want het was een drukke dag in de bakkerij vanwege alle communiefeesten. En maandag mocht ik mee, met de taxi, om Moe en Piet op te halen, in mijn aanneemsjurk. Met Cobi's eerste communie mochten we samen op de foto. Jo en Mien waren de bruidjes! Op de lagere school, zoals dat vroeger heette, kon ik goed mee. Zo goed zelfs, dat hoofdzuster Lambertha tegen Pa en Moe zei, dat ik wel naar de Mulo kon! Nou, dat hoefde niet, want ik kon, zo gauw ik thuis was, Pa gaan helpen in de bakkerij. 's Morgens om 5 uur op om brood te bakken, en na 10 uur met de transportfiets gaan "venten". Dat spaarde 2 gulden vijftig uit voor een knechtje. Maar eerst, onder de bezetting van de Duitsers, kwam er een schooljaar bij: de achtste klas. We moesten toen in de 7e en de 8ste klas Duits leren. Gelukkig ook naaien. Zodoende heb ik lingerie en kostuum naaien geleerd.

Ik was 11 jaar toen de oorlog uitbrak. Langzaam aan werd het gewone leven minder, etenswaren gingen op de bon. Kleding was ook niet meer te koop. Veel mensen uit de stad kwamen naar het platteland om sieraden, lakens, eigenlijk alles wat je maar bedenken kon, te ruilen voor eten. Ik bewonder nog steeds onze Pa, die elke dag met zijn transportfiets, grote broodmand voorop, op pad ging. Als hij terug kwam had hij de ene keer klompen mee, de andere keer een half varken, soms zeezout, van alles om te ruilen. Wij hebben elke dag 3 x eten gehad al waren er ook broers of zussen die bij de buren mochten mee-eten. En Moe had toen de bevrijding er was op 5 mei 1945 witte bloem, suiker en boter om pannenkoeken te bakken, met eigengemaakte bietenstroop! Onze pubertijd verliep heel anders dan tegenwoordig. Uitgaan deed je niet, soms mocht je naar een vriendin, om een potje te kaarten. Maar je mocht na 22.00 uur niet meer naar buiten! En in 1944, tijdens de hongerwinter mocht je na 20.00 uur niet meer buiten zijn, dus dan moest je blijven slapen. Dat deed ik liever niet, had altijd heimwee! Toen ik bijna 18 was, ging ik op dansles bij Dansschool Koot (bij Brama in Noordwijkerhout). Ik wilde liever bij Evert Castelein, maar daar moest je 18 jaar zijn, en Dansschool Koot was iets makkelijker. De lessen begonnen in september! De rest van de familie heeft wel bij Evert Castelein dansen geleerd. De kerk stond bij ons ook hoog in 't vaandel. Op zondag naar de Mis, en wie naar de Hoogmis geweest was, hoefde niet naar 't Lof, maar anders moest je gewoon 's middags nog een keer. Pa was op het zangkoor, dus controle was er altijd! In de Meimaand en de Oktobermaand werd de rozenkrans gebeden in de kerk en ook thuis. Wie de afwasbeurt had bleef thuis, de rest moest naar het Lof. In oktober was het leuker, dan was het vroeg donker en zag je wel eens een vriendje!

Ik was net 18 toen ik Joop ontmoette. Op zondagmiddag waren Cobi en ik gaan fietsen en daar zagen we twee jongens! Joop en Jan (Angevare).Met Joop is het altijd aangebleven en we hebben 7 ½ jaar verkering gehad. In die tijd spaarde je voor je uitzet. Ook voor je verjaardag en Sinterklaas kreeg je cadeaus voor je uitzet, daar kon je jaren mee vooruit. (Zo'n uitzet bestond uit lakens, slopen, handdoeken, theedoeken, hemden, broeken, eigengebreide borstrokken(!), tafellakens, servetten pannenlappen, en dan van alles minstens 6!) Lidy heeft nog een ontbijtlaken en ik heb zelf nog 6 servetten. Gelukkig is het nu anders, er zijn zoveel leuke dingen en elk jaar veranderd kleur en model. Toen we gingen trouwen hadden we alles behalve een radio, een wasmachine en een stofzuiger. En ook geen geiser of warm water! Maar daar kwam gauw verandering in. De geiser kwam eerst, toen een radiootje (oud) van een goede kennis. We hadden wel een tweepersoons logeerbed en vooral in het begin kwamen onze kleintjes ( Rina, Lord, Victor, Jo en Mien) wel eens logeren. Geweldig vonden ze dat. Rina kwam altijd zaterdagmiddag de gootsteen schoon maken. Thuis bij Moe hadden we de koelbak met een pomp en Joop en ik hadden een granieten aanrecht met van die zwart/witte tegeltjes in de gootsteen. 8 jaar was Rina toen.

Toen Joop voor de eerste keer op zondagavond koffie kwam drinken, moesten de kleintjes -nou ja, de middenmoot- vroeg naar bed. Ze hadden een schoen onder het luik gezet en lagen op hun platte buik naar beneden te kijken, heel stilletjes natuurlijk. Later, als Mien en ik de beurt hadden om brood te snijden, ging Joop aan de "kleine tafel" voorlezen voor de kleintjes! Mijn rijlessen heb ik al voor ons trouwen van Joop gekregen. Als we dan 's avonds naar een verjaardag gingen, mocht ik rijden, de handrem in het midden was voldoende. Verjaardagen waren er voldoende, (Joop was bijna de jongste uit een gezin van 14! ) en ik heb voldoende rijlessen gehad, want op mijn 23-ste slaagde ik in één keer voor mijn rijbewijs.

Joop reed ook taxi en met één van die auto's Hebben we met de kermis meegedaan aan het ringsteken. Niet dat we veel raakten, want ik ben links en ik moest met rechts de stok vasthouden….

Ik had al snel een eigen autootje (Daf) en maakte veel kilometers. Bijna elke dag wel even naar huis (Duin en Dal) later met de kinderen naar Leiden, vaak wilden de kinderen een ritje maken, dan gingen we een kist aardappelen halen in de Meer. Benzine was toen nog betaalbaar! Chris en Karin hebben ook rijles gehad van Joop, daarna mocht het niet meer. Nog later, toen Joop weer een rijschool had, hebben ook Jessica, Leonie, Matthijs en Colin hun rijlessen bij Opa gehad. De examinator vond het elke keer weer heel bijzonder, Opa en kleinkind.

Onze vier kinderen, Chris, Karin, Lidy en Maj-Britt zijn alle vier getrouwd, en we hebben 14 kleinkinderen.
Helaas is de vrouw van Chris, Irene, in 2000 op 43-jarige leeftijd overleden. De kinderen wonen allemaal dichtbij en komen vaak even langs. Elke zondag om 4 uur gaat de bar open, en wie zin en tijd heeft komt een borreltje en een hapje halen. Dat is ook zo gebleven toen Joop in 2005 gestorven is. Ik heb veel mooie en dierbare herinneringen aan ons meer dan 50 jarig huwelijk.

Riet Bierman van der Klugt


© HML 2010 Valid XHTML 1.0 Transitional         Valid CSS